Canto a Tenore

Σκ
2005
IJκ
Canto a Tenore
αθαεβλτξγβεİ
Άυζβ
ΠκζδIJδıIJδεά
Κζβλ
κθκηδΪ
IJβμ
ΑθγλππσIJβIJαμ
απσ
IJβθ
UNESCO
(
παλαεκζκτγβıİ
IJκ
ίέθIJİκ
ıIJκ
youtube
).

Το 2005 το “Canto a Tenore”  ανακηρύχθηκε Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ανθρωπότητας από την UNESCO  (παρακολούθησε το βίντεο στο youtube).

Σκ
2005
IJκ
Canto a Tenore
αθαεβλτξγβεİ
Άυζβ
ΠκζδIJδıIJδεά
Κζβλ
κθκηδΪ
IJβμ
ΑθγλππσIJβIJαμ
απσ
IJβθ
UNESCO
(
παλαεκζκτγβıİ
IJκ
ίέθIJİκ
ıIJκ
youtube
).

Εικόνα 1 : Ομάδα "A Tenore" τραγουδούν παραδοσιακά.

Το Canto a tenore» με  λίγα λόγια

To Canto a Tenore αναπαριστά μία μορφή πολυφωνικού τραγουδιού , εκτελούμενη από μια ομάδα τεσσάρων ανδρών , οι οποίοι τραγουδούν ξεχωριστά και  εξειδικευμένα κομμάτια . Χαρακτηρίζονται όχι μόνο από διαφορετικά φωνητικά μητρώα (διαφορετικό εύρος τόνων) και ηχοχρώματα , αλλά επίσης από ελευθερία κίνησης και από τον ρόλο τον οποίο αναλαμβάνουν κατά τη διάρκεια της ερμηνείας των ασμάτων.

Γενικά μιλώντας, το τραγούδι του τενόρου μπορεί να περιγραφεί ως μία μονωδία συνοδευμένη από ¨συγχορδίες¨ (“corfos”) προερχόμενες από τις φωνητικές χορδές των τριών υπολοίπων μελών (“su tenore”). Ο σολίστ, επονομαζόμενος και “sa boghe”, τραγουδάει ένα ποίημα (“logudorese”) στην διάλεκτο της Σαρδηνίας, ενώ οι υπόλοιποι τρεις τραγουδιστές (μπάσσος, κοντρά τενόρος και μέσος) συνοδεύουν το άσμα με δίχως νόημα συλλαβές (μία ή δύο), αποτελούμενες από λαρυγγικούς ήχους , που χαρακτηρίζονται από έναν ιδιότυπο φωνητικό τόνο . (δείτε το βίντεο)

Ειδικότερα, ο μπάσσος u και ο κόντρα τενόρος χρησιμοποιούν δύο διαφορετικούς τύπους συστολής λάρυγγα που αποδίδουν χαρακτηριστικά φωνητικά χρώματα.Όσον αφορά την bassu τον μπάσσο, παράγει επίσης το ακουστικό φαινόμενο της περιόδου διπλασιασμού (π.χ. ένα αντιληπτό άλμα οκτάβας κάτω από τον αρχικό τόνο).

Έχοντας αναπτυχθεί στην προφορική παράδοση , δεν βασίζεται σε άκαμπτα σχήματα , γραμμένα σημεία ή προεπιλεγμένες μελωδίες . Το ίδιο το κείμενο του άσματος δεν είναι προκαθορισμένο. Η εκτέλεση χτίζεται από μελωδικές και αρμονικές φόρμες, γνωστές ανάμεσα στους αηδούς , οι οποίες συνδυάζονται δημιουργώντας έναν καμβά, ο οποίος μπορεί να μεταβάλλεται από τον σολίστ ή από την χορωδία ως σύνολο ( η ακόμα και από τα ανεξάρτητα φωνητικά μέρη). Η μουσική ακολουθία ως εκ τούτου δεν είναι προδιαγεγραμμένη από άκαμπτα σημεία , και πράγματι μέσα από αυτή, οι αηδοί έχουν την ευκαιρία να εκφράσουν τα συναισθήματά και αισθητική τους.

Τρεις μορφές του τραγουδιού μπορούν να προσδιοριστούν:

  •  Boghee note (o boghe sèria): είναι η κύρια, που χαρακτηρίζεται από την εναλλαγή του ελεύθερου ρυθμού και μετρήσιμων τομέων.
  •  Boghee ballu: τραγούδια που συνοδεύουν τον χορό.
  •  Mutos: είναι μια μορφή κατά την οποία ένα mutu,  τυπική ποιητική μορφή της παράδοση της Σαρδηνίας, έχει μελοποιηθεί.

Το a tenore τραγούδι το συναντάμε κάτω από διαφορετικά πλαίσια, τόσο επίσημα όσο και ανεπίσημα. Κατά τη διάρκεια μιας παράστασης, οι αηδοί παίρνουν στάσεις και κάνεουν χειρονομίες που είναι εν μέρει λειτουργικές με τη μουσική που εκτελούν και εν μέρει καρπός της πολιτιστικής τους συμπεριφοράς.
Η απουσία γραπτών εγγράφων καθιστά σχεδόν αδύνατο να γνωρίζουμε την προέλευσή του ή να ανακατασκευάσουμε επακριβώς το ιστορικό πλαίσιο, αν και μερικά μουσικά γνωρίσματα και η ιστορική πολύχρονη παρουσία στην περιοχή επιτρέπουν σε κάποιον να υποθέσει μια βαθιά καταβολή παράδοση της Σαρδηνίας.
Αρχίζοντας από τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου , αυτή η πρακτική άρχισε να μελετάται από τους εθνομουσικολόγους , οι οποίοι ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για την ανάλυση των κοινωνικών και μουσικών μελετών . Στις μέρες μας οι σχετικές έρευνες αυξάνονται, με ιδιαίτερη έμφαση να δίνεται στις φωνητικές πτυχές του τραγουδιού (π.χ. Bravi, 2012).

Επί του παρόντος , μία από τις γνωστότερες πηγές στο πεδίο του Canto a Tenore είναι η Εγκυκλοπαίδεια για την Μουσικη της Σαρδηνίας , δημοσιευμένη από την Ένωση της Σαρδηνίας το 2012 (Pilosu, 2012a).

Αν ενδιαφέρεστε να μάθετε περισσότερα για το Canto a Tenore, μπορείτε να επισκεφθείτε το Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης

Βίντεο

Κάντε κλικ εδώ για να δείτε το βίντεο Canto a Tenore που δημιουργήθηκε απο την UNESCO στο youtube

Κάντε κλικ εδώ για να δείτε βίντεο με τις τέσσερις φωνές στο Canto a Tenore

Επιπλέον Υλικό

Φυσικές πτυχές του Canto a Tenore : (1) στάση του σώματος και χειρονομίες  και  (2) η συμμετοχή της φωνής

Οι συναισνθηματικές και κοινωνικές διαστάσεις στο Canto a Tenore

Διδασκαλία και εκμάθηση Canto a Tenore: (1) γνώσεις και δεξιότητες και (2) διδασκαλία και πρακτική εκμάθηση

Η παράδοση του Canto a Tenore

Προέλευση και παρούσα διάχυση

 

Βιβλιογραφία

Angius, V. (1838-1839). Su gli improvvisatori sardi. Biblioteca sarda (3-4-5-8).

Bandinu, O. (2006). Il canto a tenore. Dai nuraghi all'UNESCO. Siti (3), 16-21 [on line:http://www.rivistasitiunesco.it/articolo.php?id_articolo=775].

Bailly, L., Heinrich, N., & Pelorson, X. (2010). Vocal fold and ventricular fold vibration in period-doubling phonation: Physiological description and aerodynamic modeling. J. Acoust. Soc. Amer., 127 (5), 3212-3222.

Bravi, P. (2012) Mbimbom. L'accompagnamento vocale nel canto a tenore. Ph.D. Thesis - University of Sassari.

D'Austria-Este, F. (1993 ed. or. 1812). Descrizione della Sardegna. (G. Bardanzellu, A cura di) Cagliari: Della Torre.

Deplano, A. (1994). Tenores. Cagliari: AM&D.

Lortat-Jacob, B. (1995). En accord. Polyphonies de Sardaigne: quatre voix qui n'en font qu'une. Cahiers de musique traditionnelles , VI, 69-86.

Madau, M. (1997 ed. or. 1787). Le armonie de' Sardi (Orig.: Cagliari, Stamperia Reale ed.). (C. Lavinio, A cura di) Nuoro: Ilisso.

Pilosu, S. (2012a) ‘Enciclopedia della musica sarda: Canto a Tenore’, in Casu F. and Lutzu M. (ed.), Enciclopedia della musica sarda, vol.1 e 2, Cagliari: L'Unione Sarda.

Pilosu, S. (2012b) ‘Canto a tenore and "visibility". Comparing two communities: Orgosolo and Bortigali, In Multipart music. A specific mode of musical thinking, expressive behaviour and sound. Udine.

Spano, G. (1840). Ortografia sarda nazionale. Cagliari: Reale Stamperia.

Άλλες πηγές

Deplano, A. (A cura di). (2007). Su Tenore durgalesu de su 1929. CD + booklet . IX Comunità montana del Nuorese / Comune di Dorgali.

Sassu, P. (2010 ed. or. 1973). In D. Carpitella, P. Sassu, & L. Sole (A cura di), Musica sarda. Canti e danze popolari (or. Albatros VPA 8150/51/52 (booklet + 3 LP), Milano, pp. 41-51 ed., p. 69-95). Udine: Nota (Book + 2 CD, Macchiarella, Ignazio ed.).

Σημείωση: αυτή η εισαγωγή στο Canto a Tenore βασίζεται σε υλικό που παρήχαν οι: Καθ Paolo Bravi, Marco Lutzu και Sebastiano Pilosu