Ο χορός Calus

Χορός Calus

O Ρουμανικός χορός Căluş αποτελούσε αρχικά τελετουργικό θεραπείας και γονιμότητας που εκτελούνταν από ομάδες με περιττό αριθμό ανδρών, οι οποίοι δεσμεύονταν μεταξύ τους με όρκο. Από τις αρχές του 20ου αιώνα η τελετουργική του μορφή  διατηρήθηκε κυρίως στο νότιο τμήμα της Ρουμανίας και στις Ρουμανικές μειονότητες της βόρειας Βουλγαρίας (Mellish, 2006), αν και κατάλοιπα του εθίμου αυτού συναντώνται σε πολλές περιοχές της Ρουμανίας, καθώς και γενικότερα στα Βαλκάνια .  Η παράδοση του Căluş, κυρίως μέσα από την τέχνη του χορού, τράβηξε την προσοχή των προσκυνητών, ιστορικών, ερευνητών και έχει προκαλέσει το γενικό θαυμασμό. Η πολυπλοκότητα και το μυστήριο αυτής της τελετουργίας, μαζί με τη δεξιοτεχνία του χορού που τη συνοδεύει (Εικόνα 1), προσέλκυσε το ενδιαφέρον πολλών ειδικών, οι οποίοι ανέφεραν, με την πάροδο του χρόνου, την ομορφιά και την πολυπλοκότητα αυτού του εθίμου. Στο τέλος του 2005, το έθιμο Căluş συμπεριλήφθηκε από την UNESCO στον κατάλογο των άυλων αριστουργημάτων της ανθρωπότητας.

 

Η βιβλιογραφία των τελευταίων αιώνων σχετικά με τον Căluş είναι γεμάτη από περιγραφές του εθίμου, αναφέροντας όλα τα στάδια του τελετουργικού. Οι περιγραφές και οι θεωρίες σχετικά με αυτό το έθιμο τονίζουν κυρίως τις πτυχές που αφορούν το χορό, το ρόλο και τη λειτουργία του εντός του τελετουργικού, και τις μαγικές ιδιότητές του. Από ανθρωπολογική άποψη, οι θεωρίες για την προέλευση του εθίμου είναι πολλές, και κάθε ερευνητής συσχετίζει τον Căluş με ορισμένους χορούς και τελετουργίες που ανήκουν σε άλλους ανθρώπους .

Η σημερινή μορφή του βασίζεται στη Θρακική εκδοχή του, με όλες τις επιρροές που προστέθηκαν με την πάροδο του χρόνου, λαμβάνοντας υπόψη την κεντρική θέση των ρουμανικών περιοχών και τα πολιτιστικά ρεύματα γύρω από αυτές. Ο Căluş είναι ένας πολύ δημοφιλής χορός σε συγκεκριμένες περιοχές στο νότιο και κεντρικό τμήμα της Ρουμανίας (Εικόνα 2). Ο Căluş συναντάται σήμερα στις περιοχές «Oltenia» και «Muntenia», και κάθε περιοχή έχει τις ιδιαιτερότητές της όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο το τελετουργικό εκτελείται. Μερικά αναγνωρίσιμα μοτίβα του χορού, που συνθέτουν τις φιγούρες του Călus, προέρχονται ή  έχουν δημιουργηθεί από τους διάσημους αρχηγούς ή αλλιώς Calusari, που φορούσαν «τις χαίτες» που τους συνέδεαν με τον τόπο καταγωγής τους.

Το μουσικό μέτρο είναι 2/4 και ο ρυθμός είναι δυαδικός και δυαδικός συγκεκομμένος. Οι ρυθμικές δομές είναι οι: “Dipiric”, “Anapest” (ανάπαιστος), “Dactil”, “Spondeu”, “Amfibrah”, ενώ ρυθμικά μοτίβα σχηματίζονται από το συνδυασμό δύο ή περισσότερων ρυθμικών δυαδικών δομών. Η υπέρθεση μεταξύ του χορευτικών και μουσικών φράσεων, στην αρχαϊκή μορφή, είναι στις περισσότερες περιπτώσεις υποδειγματική. Ο ρυθμός του χορού επικαλύπτει και ολοκληρώνει το ρυθμό του τραγουδιού, δημιουργώντας ένα πολύ-ρυθμικό αποτέλεσμα.  

Αναφορές εικόνων
Calusari - Wikipedia 
Căluşeri of Transylvania